Het gevaar van muggen als drager van virussen

Het gevaar van muggen als drager van virussen

Met z’n allen worden we omringd door één van de dodelijkste dieren op aarde. Je verwacht het misschien niet, maar het zijn de muggen, omdat ze verspreiders van virussen zijn. Sommige virussen uit de tropen “waaien over” tot bij ons of nieuwe muggen kunnen zich door de klimaatverandering in onze regio vestigen. Anderen kunnen gelukkig niet overleven in Nederland en België, maar je krijgt er wel mee te maken als je naar het zuiden reist. Welke ziektes kan je oplopen door gestoken te worden door muggen? En hoe kan je dit voorkomen? In dit artikel gaan we daar verder op in.

Het Westnijlvirus

In de zomer van 2020 werd het Westnijlvirus in Nederland voor het eerst aangetroffen bij een grasmus. Later dat jaar werd het virus ook bij mensen vastgesteld. Het Westnijlvirus komt veel voor bij vogels en kan via muggen op mensen worden overgedragen, vooral in de zomer. Het wordt dus niet van mens op mens overgebracht, maar via geïnfecteerde muggen en dan vooral via de huissteekmug, de meest algemene muggensoort in België en Nederland.

Het Westnijlvirus kan leiden tot hersenontsteking (encefalitis) of hersenvliesontsteking (meningitis). De ziekte spreidt zich de laatste jaren snel uit, mede door de hoge temperaturen in het Noordelijk halfrond.

Om besmetting te voorkomen adviseert het RIVM in Nederland om tijdens schemer beschermende kleding te dragen en ‘s nachts onder muskietennetten te slapen. Investeer in een goed muggennet dat voldoende bescherming tegen de gewone huissteekmug biedt.

Het Usutuvirus

Dit virus is verwant met het Westnijlvirus en wordt door steekmuggen van het Culex geslacht overgedragen. Vogels en zoogdieren, dus ook mensen, worden erdoor geïnfecteerd. Het virus komt vaker voor in stedelijke gebieden. Bij vogels is de infectie meestal dodelijk. In 2001 werd het voor het eerst buiten Afrika geconstateerd, nl. in Oostenrijk. Ondertussen is er al vogelsterfte, vooral bij merels, vastgesteld in vele landen van Europa waaronder ook Nederland en België. Italië had de eerste Europese patiënt met usutukoorts. De meeste besmette mensen ondervinden weinig last. Vaak zorgt de infectie voor koorts, hoofdpijn, huiduitslag en in extreme gevallen voor hersenvliesontsteking (encefalitis) en gezichtsverlamming. Hierdoor bestaat er toch potentieel gevaar voor de mens en is de boodschap: beter voorkomen dan genezen!

De mug als oorzaak van virussen

Gelekoortsvirus

Dit virus wordt overgedragen door tropische muggen Aedes aegypti, die ook verantwoordelijk zijn voor het overbrengen van andere tropische ziektes zoals dengue, zika, en chikungunya. In België en Nederland komt gele koorts niet voor. Maar je moet wel uitkijken als je reist naar Afrika, Zuid-Amerika, Azië en sommige delen van Australië en Europa. Deze mug heeft zich in Europa alleen gevestigd op Madeira en in een regio van Noordoost-Turkije.
De symptomen van een besmetting met gele koorts zijn hoofdpijn, koorts, spierpijn, misselijkheid. Na een paar dagen genezen de meeste mensen vanzelf. Echter bij zo’n 15% van de patiënten breekt er n de schijnbare genezing een volgende en ernstige fase aan van hevige buikpijn en geelzucht door het slecht functioneren van de lever. Ongeveer de helft overlijdt tijdens deze fase. Er bestaat geen doeltreffende behandeling. Daarom moet je jezelf preventief beschermen door te slapen onder een klamboe en je laten vaccineren tegen gele koorts.

Zikavirus

Meestal loop je dit virus overdag op omdat het wordt overgedragen door Aedes-muggen die overdag steken. Vaak merk je helemaal niet dat je geïnfecteerd bent omdat de meeste mensen er niet ziek van worden. Als je ziekt wordt zijn de symptomen meestal mild onder de vorm van koorts, malaise, hoofdpijn, spier- en gewrichtspijn, huiduitslag en conjunctivitis. Na een week zijn de symptomen doorgaans verdwenen. Zwangere vrouwen moeten wel erg goed uitkijken dat ze het Zikavirus niet oplopen. Het kan nl. leiden tot een aantal aangeboren afwijkingen bij de baby, maar ook tot vroeggeboorte of een miskraam. Ook wordt het virus in verband gebracht met een verhoogd risico op neurologische complicaties bij volwassenen en kinderen.
Om infectie met het Zikavirus te voorkomen draag je best beschermende lichte kledij overdag of gebruik je een effectieve muggenspray. Daarnaast wordt geadviseerd om te slapen onder een muskietennet.

Een beschermend muskietennet

Dengue en chikungunya

Een andere (sub)tropische mug die in delen van Zuid-Europa voorkomt en heel sporadisch in België en Nederland, is de Aziatische tijgermug (Aedes albopictus). Deskundigen verwachten dat deze mug zich op termijn ook gaat vestigen in onze regio. De tijgermug is actief overdag, vooral in de vroege ochtend en late namiddag. Een besmette mug kan drager zijn van dengue (knokkelkoorts) of chikungunya. Doordat de mug zich nog niet gevestigd heeft in onze contreien is de kans op besmetting momenteel nog wel erg klein.
Ook de gelekoortsmug (Aedes aegypti) kan dengue en chikungunya veroorzaken. Ze komt voor in tropische gebieden in Afrika en Zuid-Amerika. In Nederland en België komt de gelekoortsmug vooralsnog niet voor.

Wanneer je geïnfecteerd wordt met dengue, merk je er vaak niets van. Verschijnselen als plotselinge koorts, spier- en gewrichtspijn, algehele malaise, hoofdpijn, misselijkheid, braken, hoesten en keelpijn kunnen wijzen op een mogelijke infectie.
De symptomen van het chikungunya virus zijn vergelijkbaar met die van het dengue virus. Huiduitslag kan optreden enkele dagen nadat de koorts opgetreden is.

 

Hoe kan je jezelf beschermen tegen muggen?

Probeer zoveel mogelijk muggenbeten te vermijden door lange beschermende kledij te dragen. Ook muggensprays kunnen effectief zijn. Zorg ervoor dat er geen stilstaand water rondom je huis is waarin de muggen kunnen broeden. De RIVM en het Tropisch Instituut adviseren om te slapen onder een muskietennet. Voor een ruime keuze aan klamboes kan je kijken bij MuskietenNet.be.

0 Reacties

Er is nog niet gereageerd

Reageer

Annuleren

Wij gebruiken cookies om onze website te verbeteren, om het verkeer op de website te analyseren, om de website naar behoren te laten werken en voor de koppeling met social media. Door op Ja te klikken, ga je hiermee akkoord.